Contents
Σχετικά με το πρότζεκτ ...
Το ερευνητικό έργο "Digital Historical Paths in Bulgaria and Greece" (DIGIPAB-G) ξεκίνησε από έναν προβληματισμό σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η ιστορική γνώση μπορεί να γίνει πιο προσιτή στο ευρύ κοινό. Τα τελευταία χρόνια, η ιστορική έρευνα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία έχει ανοίξει νέους δρόμους και έχει αρχίσει να βλέπει τις σχέσεις των δύο χωρών με πιο σύνθετο τρόπο, πέρα από τις παραδοσιακές εθνικές αφηγήσεις και την αποκλειστική έμφαση στις συγκρούσεις. Ωστόσο, πολλές από αυτές τις νέες προσεγγίσεις παραμένουν κυρίως μέσα στον ακαδημαϊκό χώρο. Το DIGIPAB-G δημιουργήθηκε με την ιδέα ότι η ιστορική έρευνα μπορεί να συναντήσει τις νέες δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας και να παρουσιαστεί με έναν διαφορετικό τρόπο.
Το έργο οργανώθηκε γύρω από τρεις βασικές θεματικές: τις μετακινήσεις πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, τις προσωπικότητες που συνέβαλαν στις πνευματικές και πολιτισμικές σχέσεις των δύο χωρών και την ιστορία και εξέλιξη των πόλεων. Από αυτές τις θεματικές επιλέξαμε να προσεγγίσουμε την τελευταία με μια πιο “σύγχρονη” οπτική.
Γιατί οι πόλεις;
Η επιλογή του αστικού χώρου δεν ήταν τυχαία. Η ιστορία μιας πόλης δεν βρίσκεται μόνο στα αρχεία και στα ιστορικά βιβλία. Βρίσκεται και στον ίδιο τον χώρο: στα κτίρια, στους δρόμους, στις πλατείες, στις γειτονιές και στα σημεία που έχουν αλλάξει ή έχουν διατηρηθεί στον χρόνο.
Για τον λόγο αυτό επιλέξαμε πόλεις στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία που παρουσιάζουν ενδιαφέρον για μια τέτοια προσέγγιση. Πόλεις με κοινές ή παράλληλες ιστορικές διαδρομές κατά την περίοδο του εκσυγχρονισμού και της δημιουργίας των εθνικών κρατών, αλλά και με κτίρια και τοπόσημα που εξακολουθούν να αποτελούν μέρος του σημερινού αστικού τοπίου.
Στην πλατφόρμα παρουσιάζονται δέκα πόλεις και αστικά σύνολα από την Ελλάδα και τη Βουλγαρία. Για κάθε περίπτωση προσπαθήσαμε να δούμε όχι μόνο τι υπάρχει σήμερα, αλλά και τι υπήρχε στο ίδιο σημείο στο παρελθόν, πώς άλλαξε ο χώρος και τι μπορούμε να μάθουμε από αυτές τις αλλαγές.
Πώς δουλέψαμε;
Τα πάντα ξεκινούν από την ιστορική έρευνα. Αναζητήσαμε πληροφορίες στη βιβλιογραφία και σε αρχεία στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία και συγκεντρώσαμε διαθέσιμα ιστορικά τεκμήρια. Παράλληλα, πραγματοποιήσαμε επιτόπια έρευνα στις πόλεις, καταγράφοντας με φωτογραφίες και βίντεο τον σημερινό αστικό τους χώρο. Στη συνέχεια αναζητήσαμε τον κατάλληλο τρόπο για να παρουσιάσουμε κάθε ιστορία ψηφιακά. Με άλλα λόγια, προσπαθήσαμε να αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες που μας δίνει ένα ψηφιακό περιβάλλον ώστε να συνδυάσουμε κείμενα με ιστορικές και σύγχρονες φωτογραφίες, χάρτες, βίντεο, χρονογραμμές και διαδραστικά στοιχεία και να συνδέσουμε κάθε ιστορία με τον ίδιο τον χώρο όπου αυτή εξελίχθηκε.
Ο τρόπος παρουσίασης δεν είναι ίδιος για όλες τις πόλεις. Ανάλογα με το υλικό που συγκεντρώθηκε και την ιστορία που θέλαμε να αφηγηθούμε, χρησιμοποιήθηκαν διαφορετικά ψηφιακά εργαλεία και διαφορετικές μορφές αφήγησης. Άλλοτε η ιστορία ξεκινά από ένα κτίριο, άλλοτε από έναν χάρτη, μια φωτογραφία ή ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός.
Το έργο σε αριθμούς...
Η δημιουργία της ιστοσελίδας είναι το αποτέλεσμα μιας ευρύτερης ερευνητικής διαδικασίας, που περιλάμβανε αρχειακή και βιβλιογραφική έρευνα, ερευνητικά ταξίδια, επιτόπια τεκμηρίωση, συνεντεύξεις, φωτογραφική και βιντεογραφική καταγραφή. Παράλληλα, διαφορετικές πτυχές της ερευνητικής διαδικασίας παρουσιάστηκαν μέσα από συμμετοχές σε συνέδρια, διαλέξεις και άλλες επιστημονικές δράσεις.
Χρηματοδότηση και συνεργασίες
Χρηματοδότηση και συνεργασίες
Το ερευνητικό έργο «Digital Historical Paths in Bulgaria and Greece» (BG-RRP-2.015-0008-C01) υλοποιήθηκε βάσει της Σύμβασης Χρηματοδότησης № ПВУ 32-03-68 της 28.10.2024 και χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση – NextGenerationEU, στο πλαίσιο της Επένδυσης C2I2 «Ενίσχυση της καινοτομικής ικανότητας της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών στον τομέα των πράσινων και ψηφιακών τεχνολογιών». Η περίοδος υλοποίησης και αναφοράς του έργου ήταν από 31.10.2024 έως 30.05.2026.
Το έργο υλοποιήθηκε στο Ινστιτούτο Βαλκανικών Σπουδών με Κέντρο Θρακολογίας της Βουλγαρικής Ακαδημίας Επιστημών (IBCT–BAS), ένα διεπιστημονικό ερευνητικό ίδρυμα που μελετά τις πολιτικές, κοινωνικοοικονομικές, εθνοτικές, θρησκευτικές και πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και τη σύνδεσή τους με τις ευρύτερες ευρωπαϊκές εξελίξεις. Από το 2010, το Ινστιτούτο Βαλκανικών Σπουδών και το Κέντρο Θρακολογίας λειτουργούν ως ενιαία ερευνητική δομή, στην οποία εργάζονται περίπου 50 ερευνητές, περισσότεροι από τους μισούς εκ των οποίων είναι καθηγητές και ερευνητές με ακαδημαϊκή βαθμίδα. Παράλληλα, το Ινστιτούτο διαθέτει σημαντική εκδοτική δραστηριότητα, με επιστημονικές εκδόσεις όπως το Études Balkaniques και το περιοδικό «Балкани», οι οποίες αποτελούν μέσα διάχυσης και προβολής των ερευνητικών αποτελεσμάτων.
Κατά τη διάρκεια της περιόδου υλοποίησης, το ερευνητικό έργο υποστηρίχθηκε επιπλέον από το πρόγραμμα seeFField του Πανεπιστημίου του Regensburg, το οποίο χρηματοδοτείται από το Volkswagen Foundation στο πλαίσιο του Weltwissen – Strukturelle Stärkung Kleiner Fächer και της πρωτοβουλίας A Small but Fertile Field: Strengthening Southeast European Studies in Regensburg. Η συγκεκριμένη χρηματοδότηση λειτούργησε συμπληρωματικά, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη της ερευνητικής δραστηριότητας, τη διεύρυνση των διεθνών ακαδημαϊκών συνεργασιών και την παρουσίαση επιμέρους αποτελεσμάτων της έρευνας σε διεθνές επιστημονικό περιβάλλον.
